In 2022 moeten in heel Zaanstad 177 struikelstenen - (officieel Stolpersteine genaamd) - liggen voor de in de Tweede Wereldoorlog vermoorde Joden. De stenen maken onderdeel uit van een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. De stenen werden gemaakt door Edth Birkenroth.  Overal in Europa liggen de door hem ontworpen messing herdenkingsplaatjes voor de woningen waar in de oorlog Joden zijn weggehaald. Voor de andere gedenkstenen zet Werkgroep Struikelstenen Zaanstad zich in. Deze werkgroep bestaat uit verschillende organisaties: de Nederlands-Israëlische Gemeente Noord-Holland Noordwest, het 4 en 5 mei comité Zaanstad en de stichting Joods Monument Zaanstreek. Daarnaast maken er een aantal particulieren deel van uit. De groep heeft 62 adressen in Zaanstad op het oog waar de gedenktekens moeten komen te liggen. Die vermelden de namen van de slachtoffers en hun geboorte- en overlijdensdatum.

Om welke locaties het precies gaat wil Werkgroep Struikelstenen Zaanstad niet zeggen. Eerst willen de initiatiefnemers de huidige bewoners van de woningen informeren.

De werkgroep wil dat in 2022, 77 jaar na de bevrijding, alle struikelstenen zijn geplaatst. Om de plaatsing te bekostigen zoeken de initiatiefnemers donateurs. Voor honderdvijftig euro kunnen geïnteresseerden een steen adopteren. ,,Minder geld overmaken mag natuurlijk ook’’, zegt Léonore Verburg van de werkgroep. Daarnaast zijn de gemeente Zaanstad en een paar fondsen om een bijdrage gevraagd. De Zaanstreek telde volgens de werkgroep begin 1942 bijna driehonderd Joden, van wie er 177 voortijdig zijn gestorven. Volgens Erik Schaap van Bureau Discriminatiezaken zijn in Wormer geen adressen bekend waar gedeporteerde Joden woonden. In Oostzaan zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog wel Joden uit hun huizen gehaald, maar door het verleggen van de gemeentegrens staan die woningen tegenwoordig in Amsterdam’’, zegt Schaap. 

Over de gehele wereld zullen er ongeveer 70.000 stenen gelegen moeten worden. De laatste steen zal Gunter Demnig waarschijnlijk nooit leggen.


Edth Birkenroth de  maker van de struikelstenen.

Gunter Demnig de Kunstenaar van de Struikelstenen.

Indien mogelijk legt hij zelf de stenen.    

Geboren in Berlin op 27 oktober 1947 

Zijn website: http://www.stolpersteine.eu/en/home

 

Zie Documentaire van NPO - KRO - Kruispunt.


ZAANSTAD: De eerste twee stenen zijn in Zaandam door Gunter Demnig zelf geplaatst op Bevrijdingsdag 05-05-2009.

Daarna op 6 oktober 2018 zijn de er 7 stenen door burgemeester Jan Hamming onthuld aan de Goudastraat 1 Wormerveer.

In 2019 zijn er 80 struikelstenen gelegen. In 2021 waren dat er 45 stenen. 

In april 2022 - 18 stuks, is totaal nu in Zaanstad 152 struikelstenen.

Er worden in de toekomst totaal 177 struikelstenen gelegd.

De laatste 25 stenen op 11 adressen zullen in het najaar van 2022 worden gelegd.

Klik op de stenen voor vergroting.